Er verscheen onlangs een artikel op de site van IEX.nl over wat men de “emotional economy” noemt in China. Dit was gebaseerd op een item op cbnc.com.*) Kort gezegd: mensen kopen steeds vaker niet omdat ze iets nodig hebben, maar omdat ze iets willen voelen. Troost, plezier, erkenning, een moment voor zichzelf. Is dat een teken van welvaart of van stress? Het eerlijke antwoord is: allebei.
In een groeiende economie is er simpelweg meer ruimte om te consumeren. Maar tegelijkertijd leven veel mensen in een wereld die sneller, onzekerder en complexer is geworden. Juist dan krijgt emotie een grotere rol. Kopen wordt dan iets anders dan een transactie. Het wordt een ervaring. Maar wat we aan de buitenkant zien, iemand die iets koopt, zegt nog niets over wat er van binnen gebeurt. Daar zit de nuance.
De één koopt iets omdat hij ervan geniet. De ander om zichzelf gerust te stellen. Weer een ander om erbij te horen, of juist om even te ontsnappen. Het gedrag is hetzelfde, maar de betekenis totaal verschillend. En precies daar gaat het vaak mis, omdat uiterlijk gedrag niets verklaart.
We zijn geneigd gedrag te beoordelen: verstandig of onverstandig, luxe of overbodig. Maar zelden stellen we de vraag die eronder ligt. Wat probeert iemand hier eigenlijk te voelen? Of, nog dichterbij: wat probeer ík te voelen?
Vanuit het DNA-geldprofiel® kijk ik naar geldgedrag als een patroon dat iets representeert. Niet goed of fout, maar begrijpelijk. De Genieter zoekt plezier. De Helper zoekt verbinding. De Spaarder zoekt zekerheid. De Vermijder zoekt rust. De Investeerder zoekt groei. Allemaal volstrekt legitieme behoeften.
Maar wanneer dat gedrag onbewust wordt, kan het zijn doel voorbijschieten. Dan wordt kopen geen keuze meer, maar een reactie. En precies daar ontstaat onrust. Niet omdat iemand verkeerde keuzes maakt, maar omdat het gedrag iets probeert op te lossen wat dieper ligt.
In die zin gaat de emotional economy minder over welvaart, en meer over richting. We hebben meer mogelijkheden dan ooit. Meer aanbod, meer informatie, meer advies. Maar dat betekent niet automatisch dat we ook beter weten wat bij ons past. Soms lijkt het tegenovergestelde te gebeuren.
Daarom is de oplossing niet minder kopen, en ook niet alles rationeel maken. Maar af en toe even stilstaan. Pas op de plaats. Wat doe ik nu eigenlijk? En belangrijker: wat zoek ik hierin? Die vraag verandert alles. Omdat je daarmee weer contact maakt met je eigen kompas.
En van daaruit kun je nog steeds genieten, geven, sparen of investeren, op een manier die klopt.
Emotioneel kopen is geen probleem. Het wordt pas een probleem als het gedrag iets probeert te vermijden in plaats van uit te drukken. Dat verschil, hoe subtiel ook, is alles. *)https://www.cnbc.com/2026/03/23/chinas-emotional-economy-is-on-the-rise.html